Co to jest HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego (human papillomavirus)?

Nazwa pochodzi od efektu, jaki wywołują te wirusy – brodawki. Ludzkie wirusy brodawczaka są grupą więcej niż 100 typów wirusów. Typy wirusów HPV, które powodują powstawanie brodawek na rękach i stopach różnią się od tych które indukują brodawki w okolicach płciowych oraz w gardle.

Niektóre typy HPV związane są również z określonymi typami nowotworów.

Jaki jest związek pomiędzy HPV a rakiem szyjki macicy?

Wirusa HPV uznaje się za główną przyczynę powstawania raka szyjki macicy. Wiele badań wskazuję również na wirusa HPV jako czynnik ryzyka w powstawaniu raka odbytu, sromu, pochwy, penisa oraz niektórych części gardła.

Jak częste są zarażenia HPV?

Zakażenie wirusem HPV jest tak powszechne, że niemal u wszystkich mężczyzn oraz kobiet któryś z jego typów wystąpi co najmniej raz w życiu. Większość osób nie zdaje sobie sprawy z faktu, że zostało zarażone wirusem HPV lub zaraziło partnera seksualnego nieświadomie. Istnieje też możliwość posiadania więcej niż jednego typu wirusa HPV.

Jakie problemy są związane z zarażeniem HPV?

U większości osób będących nosicielami wirusa HPV nigdy nie występują objawy. Są one nieświadomefaktu posiadania go. Większość infekcji wirusem HPV (9 z 10-ciu) ustępuje samoistnie w ciągu 2 lat, zwalczona przez siły obronne organizmu. W niektórych przypadkach, zakażenie wirusem HPV będzie trwało dłużej i może prowadzić do zmian nowotworowych i innych chorób.

Zakażenie wirusem HPV może powodować:

raka szyjki macicy, pochwy i sromu u kobiet;
raka prącia u mężczyzn;
nowotwory odbytu i tylnej części gardła, w tym podstawy języka i migdałków (gardła) – zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.

W jaki sposób ludzie zarażają się wirusem HPV?

Ludzie zarażają się wirusem HPV podczas intymnych kontaktów seksualnych, zarówno podczas stosunku płciowego z analnym jak i oralnym włącznie. Istnieje możliwość zarażenia się wirusem HPV, nawet jeśli u partnera nie występują objawy, a jest jego nosicielem. Można być zarażonym wirusem HPV nawet jeżeli minęło wiele lat od kontaktu płciowego z nosicielem.

Sporadycznie może się zdarzyć, że kobieta ciężarna zarazi wirusem HPV, swoje dziecko podczas porodu. U dziecka może rozwinąć się niebezpieczna, nawracająca brodawczakowatość układu oddechowego (RRP), powodująca rozrost brodawek wewnątrz gardła.

Nie ma żadnych udokumentowanych przypadków zarażenia wirusem HPV poprzez kontakty z powierzchniami zewnętrznymi, takimi jak deska sedesowa. Niemniej jednak istnieje ryzyko zakażenia przy użyciu przedmiotów zabaw seksualnych (zabawek seksualnych), jeżeli miała z nimi kontakt osoba zakażona wirusem HPV.

Kto powinien się szczepić na HPV?

Zaleca się szczepienie dziewczynek od 11 roku życia. Rekomendowane jest także szczepienie młodych kobiet, szczególnie tych przed 26 rokiem życia. Szczepienie działa najlepiej u pacjentek, które nie rozpoczęły jeszcze współżycia płciowego, a u tych które inicjację mają za sobą, znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia choroby. Pełna dawka 3 szczepień wykonanych w ciągu 6 miesięcy chroni przed rakiem, ale także nieprzyjemnymi i bolesnymi brodawkami, które mogą atakować narządy rodne, skórę czy nawet gardło. Skuteczność szczepień w zależności od ich rodzaju dochodzi nawet do 100%.

Najnowsze badania wykazują, że takie szczepienia są również wskazane u młodych chłopców i mężczyzn, jako potencjalnych nosicieli wirusa HPV.

Dlaczego szczepienie HPV jest rekomendowane w wieku 11 lub 12 lat?

Najskuteczniejszą metodą zapobiegającą zarażeniu wirusem HPV jest wykonanie szczepień we wczesnym wieku rozwojowym, jeszcze przed inicjacją seksualną.

Jak skuteczne jest działanie szczepienia HPV?

Przeprowadzenie szczepień w odpowiednim momencie powoduje, że ich skuteczność dochodzi nawet do 100%.

Jakie są w Polsce dostępne szczepionki przeciw wirusowi HPV?

W Polsce dostępne są 3 różne szczepionki przeciwko wirusom brodawczaka ludzkiego w postaci zastrzyków do podawania domięśniowego:

Cervarix® przeciwko 2 rakotwórczym typom wirusa: HPV16 i HPV18
Gardasil® 9 przeciwko 7 rakotwórczym typom HPV (HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58) oraz dwóm typom HPV6 i HPV11 odpowiedzialnym za brodawki płciowe (kłykciny kończyste).

Wszystkie wymienione szczepionki wymagają podania 3 dawek.

Czy szczepionka HPV jest bezpieczna?

Wszystkie trzy szczepionki HPV – Cervarix®, Silgard® i Gardasil® 9 – zostały bardzo dokładnie przebadane pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa przed ich wprowadzeniem. Cervarix® badano w badaniach klinicznych na grupie ponad 30.000 kobiet. Silgard® na ponad 29.000 kobiet i mężczyzn oraz Gardasil® 9 na ponad 15.000 kobiet i mężczyzn. Nie zaobserwowano poważnych skutków ubocznych podczas aplikacji szczepionek.

Jakie są możliwe skutki uboczne szczepionki HPV?

Szczepionki, jak każdy lek, mogą powodować działania niepożądane. Wielu ludzi, którzy otrzymali szczepionkę HPV, nie odczuwało żadnych skutków ubocznych. U niektórych osób poddanych działaniu szczepionki zaobserwowano łagodne działania uboczne:

minimalny ból, zaczerwienienie lub obrzęk ramienia w miejscu iniekcji,
gorączka,
bóle głowy lub uczucie zmęczenia,
nudności,
bóle mięśni i stawów
reakcja alergiczna (pokrzywka)

UWAGA! Jeśli u pacjenta występuje ciężka alergia, należy o tym powiadomić lekarza podczas konsultacji. Może to powodować uniemożliwić wykonanie szczepień u danej osoby.

Mamy nadzieję, że szczegółowo odpowiedzieliśmy na wszystkie najważniejsze pytania na temat wirusa HPV!

Kliknij i zapisz się na wizytę do Endokrynologa lub Ginekologa