Antykoncepcja dla mężczyzn – co nowego w medycynie i badaniach klinicznych?

Rozmowa z dr Anną Bonder-Nowicką, specjalistą urologiem Centrum Medycznego VeritaMed.

Jakie są nowe kierunki w antykoncepcji męskiej?

RED.:  Pani Doktor, przez lata mężczyźni mieli właściwie tylko dwa główne sposoby antykoncepcji – prezerwatywy i wazektomię. Czy widać już realne postępy w badaniach nad nowymi metodami?

Dr Anna Bonder-Nowicka:  Zdecydowanie tak. Obecnie w badaniach klinicznych testowane są zarówno metody hormonalne, jak i niehormonalne. Najbardziej zaawansowane są badania nad doustnymi preparatami, żelami hormonalnymi oraz nad niehormonalnymi tabletkami czy hydrożelami blokującymi nasieniowody. To ogromny przełom, bo przez dekady nie mieliśmy żadnych realnych nowości.

Hormonalne metody antykoncepcji dla mężczyzn – najnowsze badania

RED.: Zacznijmy od metod hormonalnych – co ciekawego dzieje się w tej dziedzinie?

Dr Anna Bonder-Nowicka:  Warto wymienić DMAU (Dimethandrolone Undecanoate) – syntetyczny androgen i progestagen, który hamuje spermatogenezę. Badania kliniczne (NCT02927210) pokazały, że DMAU jest skuteczny i względnie dobrze tolerowany (PubMed: PMID 40217642). Drugim obiecującym kierunkiem jest żel łączący testosteron i segestron (Nestorone). Nakłada się go na skórę ramion i barków. W badaniu klinicznym fazy II (ponad 460 par uczestników) obserwujemy skuteczną supresję plemników przy zachowaniu odpowiedniego poziomu testosteronu (PubMed: PMID 37940863).

Niehormonalne metody antykoncepcji – alternatywy bez wpływu na testosteron

RED.: A jak wygląda sytuacja z metodami niehormonalnymi?

Dr Anna Bonder-Nowicka:  To bardzo dynamiczny obszar. Najgłośniejsza jest obecnie niehormonalna pigułka YCT-529, która blokuje receptor kwasu retinowego α. W 2025 roku opublikowano dane z badania fazy I, które potwierdziły jej bezpieczeństwo (Scientific American, 2025). Kolejnym kierunkiem są metody fizyczne – na przykład hydrożel ADAM, wstrzykiwany do nasieniowodów. W badaniu przedstawionym podczas kongresu (American Urological Association, 2025) potwierdzono, że metoda ta może działać nawet kilkanaście miesięcy i jest w pełni odwracalna (Urology Times, 2025). Z kolei brytyjskie badania nad implantem blokującym plemniki wskazują, że taka metoda może działać nawet 2 lata (The Guardian, 2025).

Bezpieczeństwo i skutki uboczne – czy jest się czego obawiać?

RED.: Pacjentów interesuje także bezpieczeństwo. Czy nowe metody mogą wpływać na funkcje seksualne i erekcję?

Dr Anna Bonder-Nowicka:  To kluczowy temat. Metody hormonalne ingerują w oś podwzgórze–przysadka–jądra, więc jeśli poziom testosteronu spada zbyt nisko, mogą pojawić się objawy: spadek libido, obniżenie energii czy właśnie zaburzenia erekcji. Dlatego w badaniach klinicznych zawsze monitoruje się poziom hormonów i stosuje dodatkowy testosteron, aby utrzymać prawidłową funkcję seksualną. Metody niehormonalne – takie jak YCT-529 czy ADAM hydrożel – wydają się bezpieczniejsze pod tym względem, bo nie wpływają na poziom testosteronu. Jednak zawsze należy pamiętać, że każdy mężczyzna reaguje indywidualnie. W badaniach wykorzystuje się też skalę IIEF (International Index of Erectile Function), aby śledzić ewentualne zmiany w jakości życia seksualnego.

Kiedy nowe metody antykoncepcji będą dostępne?

RED.: Czy pacjenci już dziś mogą korzystać z takich metod?

Dr Anna Bonder-Nowicka:  Narazie większość jest w fazie badań klinicznych. To oznacza, że potrzebujemy jeszcze kilku lat, zanim produkty pojawią się na rynku. Ale dobra wiadomość jest taka, że wreszcie naprawdę posuwamy się do przodu – wcześniej temat antykoncepcji męskiej praktycznie stał w miejscu.

Wyzwania i bariery w rozwoju antykoncepcji dla mężczyzn

RED.: Jakie widzi Pani największe wyzwania w tej dziedzinie?

Dr Anna Bonder-Nowicka:  Przede wszystkim:
– Bezpieczeństwo długoterminowe – zarówno hormonalne, jak i niehormonalne metody muszą być monitorowane pod kątem zdrowia metabolicznego i funkcji seksualnych.
– Odwracalność – pacjent musi mieć pewność, że po zakończeniu stosowania płodność wróci do normy.
– Akceptacja społeczna – wielu mężczyzn i ich partnerek wciąż obawia się nowych metod, zwłaszcza z perspektywy libido i możliwych zaburzeń erekcji.

Co powinien wiedzieć pacjent zainteresowany antykoncepcją męską?

RED.: Co chciałaby Pani przekazać pacjentom, którzy pytają o antykoncepcję dla mężczyzn?

Dr Anna Bonder-Nowicka:  Zachęcam, aby śledzili rozwój nauki i byli otwarci na nowe rozwiązania. W najbliższych latach możemy spodziewać się pierwszych przełomowych produktów. Warto pamiętać, że urolog zajmuje się nie tylko diagnostyką i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego, ale też profilaktyką zdrowia seksualnego. Jeżeli pacjent ma pytania – chociażby o zaburzenia erekcji – najlepiej skonsultować się ze specjalistą i omówić wszystkie dostępne opcje.

Źródła i publikacje naukowe

Źródła:

Thirumalai A, et al. Male hormonal contraception – Current stage of knowledge. PubMed PMID: 40217642 (2025).

Ilani N, et al. Segesterone acetate and testosterone gel for male contraception. PubMed PMID: 37940863 (2024).

ClinicalTrials.gov Identifier: NCT02927210 – Dimethandrolone Undecanoate studies.

Scientific American. Male Birth Control Pill YCT-529 Passes Human Safety Test (2025).

Urology Times. ADAM hydrogel shows promise as long-term injectable male birth control (AUA 2025).

The Guardian. Non-hormonal male contraceptive implant lasts two years in trials (2025).